Doğu Asya’da Neandertal izi keşfedildi: Evrimsel senaryolar yeniden yazılabilir

7

CNN Science‘nin haberine göre insanlık tarihinin en gizemli dönemlerinden biri olan Orta Paleolitik Çağ’a dair Çin’den gelen yeni bulgular, bilim dünyasını heyecanlandırdı. Yunnan eyaletindeki Longtan arkeolojik alanında ortaya çıkarılan yüzlerce taş alet, Neandertallerin Avrupa dışındaki ilk izleri olabilir.

TAŞ ALET TEKNOLOJİSİNE DAİR ŞAŞIRTICI BENZERLİK

Longtan kazı alanında 2019 ve 2020 yıllarında gerçekleştirilen kazılarda, yüzlerce taş eser ortaya çıkarıldı. Bunlar arasında deri ya da ahşap işlemek için kullanılan kazıyıcılar, mızrak ucu olarak kullanılmış taş sivri uçlar ve testere benzeri çentikli aletler dikkat çekti.

Araştırmacılar, bu aletlerin büyük kısmının Neandertallerle özdeşleşmiş Quina kültürüne ait özellikler taşıdığını belirledi. Quina tarzı aletler bugüne kadar yalnızca Batı Avrupa’da, özellikle Fransa’daki La Quina bölgesinde tespit edilmişti. Bu teknolojik stilin Çin gibi uzak bir coğrafyada ortaya çıkması, arkeoloji dünyasında büyük yankı uyandırdı.

NEANDERTALLER Mİ, YOKSA YENİ BİR İNSAN TÜRÜ MÜ?

Araştırmacılar, bu bulgunun iki farklı ihtimali gündeme getirdiğini belirtiyor. İlki, Neandertallerin tahmin edilenden çok daha doğuya, Çin’e kadar göç etmiş olabileceği yönünde. Ancak Altay Dağları’nın doğusunda, yani Çin topraklarında şimdiye dek hiçbir Neandertal kalıntısına rastlanmadı.

İkinci olasılık ise, bu taş aletlerin Neandertallerle akraba olan Denisovalılar ya da hâlâ tanımlanamamış başka bir insan türü tarafından yapılmış olması. Bu türler, benzer çevresel koşullara verdikleri yanıt olarak Neandertal teknolojisine çok benzeyen araçlar geliştirmiş olabilirler.

Araştırmada, Longtan bölgesindeki iklimin 60 bin yıl önce Avrupa’daki Quina dönemine benzer şekilde soğuk ve kurak olduğu da ortaya kondu. Bu durum, taş aletlerin neden bu kadar uzun ömürlü ve yeniden işlenmeye uygun şekilde tasarlandığını açıklıyor.

KÜLTÜREL ETKİLEŞİM Mİ, PARALEL EVRİM Mİ?

Neandertaller ile Denisovalıların Altay Dağları’ndaki Denisova Mağarası’nda birlikte yaşamış olduklarına dair fosil kanıtları mevcut. Bu da, Neandertallerin doğuya doğru göç ettikten sonra Denisovalılarla kültürel etkileşime girmiş olabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, Çin’in Henan eyaletindeki Xuchang bölgesinde daha önce bulunan kafataslarında da bazı Neandertal özelliklerine rastlandığını hatırlatarak, bu olasılığı destekleyen başka ipuçlarının da bulunduğuna dikkat çekiyor.

Mehmet Şimşek